Wat zijn espadrilles? Herkomst, materiaal en gebruik
Nuchtere antwoorden over espadrilles: maat, onderhoud, regen, fiets en waar de schoen vandaan komt.
Een espadrille is een lichte, instapperachtige schoen met een bovenkant van canvas of katoen en een zool van gevlochten touw. De Nederlandstalige Wikipedia noemt de touwen zool het kenmerkende onderdeel. Die zool was oorspronkelijk van esparto, een taai gras, en is tegenwoordig meestal van jute, vaak met een dun laagje rubber eronder. Het is een zomerschoen uit de Pyreneeën, gedragen aan beide kanten van de Frans-Spaanse grens.
In één oogopslag
| Vraag | Kort antwoord |
|---|---|
| Waar komt hij vandaan? | Pyreneeën: Catalonië, Baskenland, Aragón, Zuid-Frankrijk |
| Sinds wanneer? | in Catalonië al in de 14e eeuw gemaakt; de Engelstalige Wikipedia noemt een eerste vermelding in 1322 |
| Bovenkant | canvas, katoen, linnen, tegenwoordig ook leer en suède |
| Zool | jute, hennep of esparto, vaak met rubber eronder |
| Hoe draag je hem? | zonder sokken, op droge zomerdagen |
| Kan hij in de wasmachine? | met een jute zool liever niet |
Van boerenschoen tot modeschoen
Volgens de Nederlandstalige Wikipedia was de espadrille ooit schoeisel voor boeren. In het Franse Baskenland werd het een industrie: de Baskische encyclopedie Auñamendi beschrijft hoe vanaf 1850 in het stadje Mauléon espadrillemakers opkwamen, aangejaagd door emigranten in Amerika die hun schoenen uit de oude streek bestelden. In 1868 ging vier vijfde van de productie naar het gebied rond de Río de la Plata, in Argentinië en Uruguay.
In 1970 kwam de mode erbij. Op een beurs in Parijs ontmoette Yves Saint Laurent de Spaanse producent Castañer, die zijn ontwerp met sleehak maakte. Dat werd volgens Wikipedia meteen een succes. Over de vraag of de espadrille nu Spaans of Frans is, schreven we een aparte pagina: Zijn espadrilles Spaans of Frans?
Een leuk detail uit dezelfde Wikipedia-pagina: in Franstalig Quebec en in Beiroet betekent het woord „espadrille” ook gewoon hardloopschoen.
Espadrilles en het Nederlandse weer
Een espadrille is gemaakt voor droge, warme dagen. Jute zuigt water op, zwelt en droogt langzaam. De Spaanse fabrikant Castañer raadt aan de schoenen nooit onder te dompelen en ze niet lang aan licht en hitte bloot te stellen. Voor een land waar een zomerse dag zomaar in een bui kan eindigen, betekent dat: kijk naar de weersverwachting voordat u ze aantrekt, en weet wat u doet als ze toch nat worden (natte espadrilles).
Wat u op deze site vindt
Deze site is een gids over de espadrille in het algemeen. Elke pagina noemt de bronnen die we hebben gelezen.
Kopen en passen
Onderhoud
- Espadrilles wassen
- Witte espadrilles schoonmaken
- Espadrilles stinken: wat te doen?
- Espadrilles nat geworden
- Espadrilles opbergen na de zomer
- De jute zool
Onderweg
Stijl en achtergrond
Alle pagina’s
Gidsen
- Espadrilles heren combineren: materiaal, kleur en outfit
Canvas, suède of leer, beige of navy, met chino of korte broek: zo combineert u espadrilles als man, en wanneer u beter iets anders aantrekt.
- Espadrilles nat geworden in de regen: wat nu?
Overvallen door een zomerbui? Zo droogt u natte espadrilles zonder dat de jute zool vervormt of gaat ruiken, en zo voorkomt u het de volgende keer.
- Espadrilles oprekken: zo krijgt u ze ruimer zonder schade
Canvas geeft mee, de zool niet. Wat wel en niet werkt om knellende espadrilles op te rekken, en wanneer alleen een andere maat helpt.
- Espadrilles stinken: wat te doen? Een aanpak in drie avonden
Waarom espadrilles sneller gaan ruiken dan andere schoenen en hoe u de geur in drie avonden aanpakt met zuiveringszout, lucht en azijn.
- Espadrilles wassen: zo doet u het zonder wasmachine
Jute hoort niet in de trommel. Zo maakt u canvas, suède en leren espadrilles met de hand schoon en droogt u ze zonder dat de zool vervormt.
- Jute zool: hoe lang gaat hij mee en hoe repareert u hem?
Waaruit een jute zool bestaat, waarom het rubberlaagje loslaat, hoe u losse draden en lijm aanpakt en wanneer een paar echt op is.
- Welke maat espadrilles? Meten, rekenen en kiezen
Vallen espadrilles groot of klein? Hoe u uw voet meet, de maat uitrekent met de formule van de Franse steek en per model kiest.
- Witte espadrilles schoonmaken: zo worden ze weer licht
Grauw canvas, vlekken, een donkere rand op de jute: zo maakt u witte espadrilles schoon met zuiveringszout, zeep en weinig water.
Vragen
- Autorijden met espadrilles: mag het in Nederland en België?
Wat de wet in Nederland en België zegt over schoeisel achter het stuur, wat dat voor uw verzekering betekent en wanneer espadrilles prima rijden.
- Fietsen op espadrilles: kan dat, en waar let u op?
Op een droge dag gaan espadrilles en de fiets prima samen. Wat de regels zeggen, waar de jute zool kwetsbaar is en welke modellen het best fietsen.
- Zijn espadrilles Spaans of Frans? Het eerlijke antwoord
Catalaans van naam, Pyrenees van oorsprong, Baskisch als industrie: waarom espadrilles zowel Spaans als Frans zijn, en wat de bronnen zeggen.
Lijsten
- Espadrilles opbergen na de zomer: zo blijven ze goed
Schoon, kurkdroog, opgevuld en uit het licht: een checklist om espadrilles de winter door te helpen zonder schimmel, geur of vervorming.